Politiek seizoen begint met explosief trio: koopkracht, stikstof en asiel

Posted on

Het nieuwe politieke seizoen begint officieel volgende week dinsdag als de Tweede Kamer terugkomt van reces, maar de afgelopen weken heerste er bepaald geen vakantiestemming in Den Haag. Een kabinetscrisis werd in de kiem gesmoord en op twee grote dossiers – stikstof en koopkracht – werd voorzichtig vooruitgang geboekt. Toch woekert de onrust voort.

Stikstof, koopkracht en asiel. Drie explosieve thema’s waarbij het niet alleen knettert tussen de politiek en de samenleving, maar ook tussen politieke partijen onderling. Bijkomend nadeel: de politiek krijgt al deze onderwerpen na de zomerstop tegelijkertijd op haar bordje.

Een helse klus. Ook omdat het vertrouwen in de Tweede Kamer en de regering zelden zo laag was als nu, blijkt uit deze week verschenen onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). Wat staat de politiek komend seizoen te wachten?

Koopkrachtpakket van ongeveer 15 miljard

De koopkrachtdaling is ongekend. Dit jaar wordt het leven bijna 7 procent duurder. Een op de tien kinderen groeit op in armoede, berekende het Centraal Planbureau (CPB). Dat is ondanks een omvangrijk steunpakket van bijna 7 miljard euro. Het kabinet moet daarom nog dit jaar nogmaals de portemonnee trekken, vindt zo’n beetje de gehele oppositie.

Het lastige is dat de overheidsfinanciën via een vast stramien lopen waar uitvoeringsorganisaties, zoals de Belastingdienst, vanwege de gebrekkige ICT nauwelijks vanaf kunnen wijken. Premier Mark Rutte waarschuwt daarom al maanden dat extra geld op zijn vroegst pas in 2023 beschikbaar komt.

Vanuit de oppositiebankjes klinkt enkel onbegrip. “Mensen hebben in 2022 hulp nodig. Kom niet aan met allemaal rotsmoezen dat het niet meer kan dit jaar”, zei PVV-leider Geert Wilders onlangs in een spoeddebat over koopkracht.

Geen extra koopkrachtreparatie dit jaar

De druk op het kabinet om met een groot koopkrachtpakket te komen, nam zo’n beetje iedere dag toe. Coalitiepartijen (VVD, D66, CDA en CU) en kabinet onderhandelden hier de afgelopen weken over. Het resultaat: er wordt volgend jaar zo’n 15 miljard euro extra uitgetrokken. Details zijn niet bekendgemaakt, die worden bewaard voor Prinsjesdag. Al kwam het coalitie en kabinet goed uit dat de hoofdlijnen uitlekten. Zij konden wel wat positieve nieuwskoppen gebruiken.

Een greep uit de koopkrachtplannen: het minimumloon en de uitkeringen gaan per 1 januari met 10 procent omhoog. De zorg- en huurtoeslag stijgen eveneens. De energietoeslag, dit jaar 1.300 euro, blijft bestaan voor huishoudens met de laagste inkomens. De middeninkomens krijgen wat meer lucht doordat de eerste belastingschijf iets wordt verlaagd en de arbeidskorting gaat omhoog zodat werken lonender wordt.

De rekening komt te liggen bij energiebedrijven, die juist profiteren van de hoge energieprijzen, en mensen met vermogen. Ook de winstbelasting voor het midden- en kleinbedrijf gaat omhoog. Voor dit jaar komt er geen extra koopkrachtreparatie. Of het genoeg is om de gierende inflatie te lijf te gaan, en daarmee ook de stok uit handen van de oppositie te slaan, is afwachten.

Kabinet en boerenclubs komen iets nader tot elkaar

Een dag na de koopkrachtdeal, woensdag, ging Rutte samen met onder andere minister Christianne van der Wal (Natuur en Stikstof) om tafel met Farmers Defence Force, Agractie en land- en tuinbouworganisatie LTO. Deze boerenorganisaties keerden zich de afgelopen maanden het felst tegen het stikstofbeleid van het kabinet en waren de aanjagers van felle protesten. Gesprekken, onder leiding van Johan Remkes, moesten de lucht klaren.

Een klein succesje, want niemand vertrok eerder. Geen escalatie is tegenwoordig vooruitgang. De boeren krijgen ook deels wat zij willen. Zo verdwijnt het in hun ogen gemankeerde instrument om de stikstofneerslag te meten (KDW) en worden de boerenclubs vanaf nu nauwer betrokken bij besluitvorming.

CDA in het nauw door stikstofbeleid

Het lijkt een geste richting het CDA. Partijleider Wopke Hoekstra gooide een bommetje in het kabinet door het doel, de helft minder stikstofuitstoot in 2030, in een interview als “niet heilig” te bestempelen. De maatschappelijke onrust moest daarmee worden bedaard, vond Hoekstra.

De christendemocraten worstelen met het stikstofbeleid waar zij hun handtekening onder hebben gezet. Boeren komen in opstand, uitgerekend tegen de partij die van oudsher voor en van het platteland is. Tegelijkertijd zien ze bij het CDA hoe de BBB van Caroline van der Plas alsmaar populairder wordt onder boeren en hun sympathisanten. Met de Provinciale Statenverkiezingen in aantocht, die uiteindelijk ook de Eerste Kamer vormen, lopen de zenuwen daar rap op.

Het verklaart waarom Hoekstra met zijn uitspraken bereid was zoveel risico te nemen en zijn coalitiegenoten onaangenaam te verrassen.

Rutte zelden zo geïrriteerd

Rutte was not amused. De non-verbale woede straalde van zijn gezicht af toen de Kamer over het interview debatteerde. Zelden liet de premier zich publiekelijk zo passief agressief zien.

Betrokken partijen willen het euvel niet meer hoog opspelen, zo is in coalitiegangen te horen. Al is het maar omdat geen enkele coalitiepartij nu baat heeft bij verkiezingen, leert een blik op de laatste trends in de peilingen.

Het stikstofdoel van 2030 staat niet ter discussie en daarmee is het vuurtje van de stikstofdiscussie voorlopig geblust. Toch smeult het debat nog na, dus het is te vroeg voor het sein brand meester.

Rutte (links) gunde Hoekstra tijdens het debat geen blik waardig (ANP).

Asiel splijtzwam in deze coalitie

Asiel is al jaren het grootste struikelblok voor deze coalitie. De VVD wil een streng beleid, tegenover D66 en ChristenUnie die pleiten voor een humane aanpak. Het CDA zit daar weer tussenin, de christendemocraten zijn vaak onderling verdeeld op dit onderwerp. Bij iedere nieuwe asielcrisis komen deze verschillen weer bovendrijven. Ook nu bij de opvangcrisis in Ter Apel.

Vorige week vrijdag presenteerde het kabinet een oplossing en sindsdien rommelt het intern bij de vier coalitiepartijen. VVD’ers willen meer grip op de instroom én uitstroom. De tijdelijke stop op gezinshereniging zien de liberalen dan ook als overwinning. Diezelfde maatregel schiet bij de achterbannen van CU, D66 en in mindere mate het CDA in het verkeerde keelgat.

De oppositie schiet gewillig op een akkoord dat al onder druk staat. VVD’s electorale concurrenten Joost Eerdmans (JA21) en Geert Wilders (PVV) twitteren al een week dat het akkoord veel te soft is. Een debat zal snel volgen.

“De politiek staat het komend jaar voor een moeilijke opgave”, concludeert het SCP.

“De opeenstapeling van crises maakt het onwaarschijnlijk dat het vertrouwen op korte termijn stijgt en bemoeilijkt bovendien het vinden van draagvlak voor moeilijke politieke keuzes”, aldus het Planbureau.

Jasaseosmm.com Smm Panel is the best and cheapest smm reseller panel Buy Instagram Verification for instant Instagram likes and followers, Buy Verification Badge, Youtube views and subscribers, TikTok followers, telegram services, and many other smm services. telegram, and many other smm services