Klimaatverandering stoppen? ‘We hebben het nog niet écht geprobeerd’

Posted on

Terwijl de politiek zich vooral bezighoudt met de uitstootdoelen voor 2030, moeten we óók alvast vooruitkijken naar 2050. We doen nog lang niet genoeg om de ingrijpende veranderingen in te zetten die nodig zijn om klimaatneutraal te worden, zegt Heleen de Coninck. Zij houdt vrijdag haar oratie als hoogleraar Sociotechnologische Innovatie en Klimaatverandering aan de TU Eindhoven.

De Coninck is een van de bekendste klimaatwetenschappers van Nederland. Ze schreef mee aan de rapporten van VN-klimaatpanel IPCC, adviseert het kabinet over de (verre) toekomst van het energiesysteem en doet onder meer onderzoek naar vergroening van de zware industrie.

In haar toespraak waarschuwt De Coninck vrijdagmiddag dat klimaatverandering ons land hoe dan ook zal veranderen. “Het Nederland van zware schaatswinters en koele zomers met lange, regenachtige dagen, keert niet terug.” Om nog ergere klimaatverandering tegen te gaan, zijn volgens haar ingrijpende systeemveranderingen nodig.

“Nu is het beleid er eigenlijk op gericht dat we alles hetzelfde kunnen houden”, zegt De Coninck tegen NU.nl. “We gebruiken net zoveel elektriciteit en warmte, maar dan wekken we het duurzaam op. Probleem opgelost. Ik denk dat het anders moet, want dat is eigenlijk niet vol te houden.”

De vraag is volgens de hoogleraar niet of we alle benzineauto’s kunnen vervangen door elektrische, maar of we in de toekomst nog wel zoveel auto’s nodig hebben. Welke industrie hebben we in 2050 nog nodig, hoe ziet een veehouderij er dan uit en hoe is ons dieet veranderd?

Nieuw onderzoekscentrum

Samen met collega-wetenschappers werd De Coninck dit jaar gevraagd om een opzet te bedenken voor een nationaal centrum voor klimaatonderzoek. Vrijdag presenteren zij het advies om een Klimaatonderzoek Initiatief Nederland (KIN) op te richten. Met een budget van 100 miljoen euro per jaar zou dat initiatief kunnen onderzoeken hoe Nederland sneller klimaatneutraal kan worden.

Belangrijk is dat het KIN de kloof tussen de wetenschap en de praktijk moet overbruggen, zegt De Coninck. “We moeten elkaar veel minder beconcurreren als wetenschappers en veel meer samenwerken aan het oplossen van de problemen, met elkaar en met de samenleving.”

Als goed voorbeeld noemt ze de Leidse stikstofhoogleraar Jan-Willem Erisman, die op Schiermonnikoog jarenlang onderzoek deed naar een duurzame toekomst voor zeven melkveehouders. “Dat is echt een uitzondering. Zoiets van de lange adem is vaak te lang voor ons en voor de financiers.”

De politiek staat ook niet bekend om de lange adem. Daar wordt dus ook onvoldoende gekeken naar 2050?

“Als ik naar het beleid kijk, dan kan het nog wel een stuk beter. Het is nu heel erg gericht op technologische innovatie en die innovaties de markt in krijgen. In de IPCC-rapporten noemen wij een aantal randvoorwaarden waarmee je de benodigde systeemverandering kan versnellen. Beleidsinstrumenten en innovatie zijn er twee, maar er zijn er nog vier. Bijvoorbeeld gedragsverandering, waar nog nauwelijks op wordt ingezet. En het financiële systeem, dus alle investeringen van banken, verzekeraars en pensioenfondsen.”

In Nieuwsuur zeiden zestien collega-wetenschappers onlangs te denken dat het niet meer gaat lukken om de opwarming te beperken tot 1,5 graden. Wat vond u daarvan?

“Ik heb met opzet geen antwoord gegeven op die vraag. We hebben met zijn allen IPCC-rapporten gemaakt en daar staat in dat het mogelijk is om onder de 1,5 graden te blijven. Maar dat we niet op de goede weg zijn.”

“Als je vraagt op hoeveel graden we zullen uitkomen, vraag je dus eigenlijk: wat denk je dat de politiek gaat doen? Waarom zou je 24 IPCC-auteurs, van een expert zeespiegelstijging tot iemand die alles weet van landgebruik, daarover vragen? Waarom doet hun mening er meer toe dan die van mensen op straat?”

U zit wel vrij dicht bij het beleid. Waarom wilt u zich hier dan toch niet over uitspreken?

“Als ik er iets over zeg, kan dat de uitkomst beïnvloeden. Niet dat ik mijn eigen invloed wil overschatten, maar als je dat publiekelijk zegt…”

U bent bang dat mensen denken: we halen de klimaatdoelen toch niet, laat maar zitten?

“Ja, want 1,6 graden is nog altijd beter dan 1,7. Maar ik denk ook echt dat er nog wel een mogelijkheid is. We hebben nog lang niet alle mogelijkheden uitgeput om die systeemtransities te versnellen. We hebben eigenlijk alleen nog maar ingezet op innovatie en zelfs dat niet heel drastisch. We hebben het nog niet écht geprobeerd.”

“Als we besluiten om er wel serieus op in te zetten, dan kunnen die systeemtransities veel sneller gaan dan je misschien denkt. Zoals we hebben gezien met de kosten van zonne- en windenergie. In Nederland gaan we richting de 70 procent duurzame elektriciteit in 2030. 70 procent! Dat had ik tien jaar geleden ook niet gedacht.”

Jasaseosmm.com Smm Panel is the best and cheapest smm reseller panel Buy Instagram Verification for instant Instagram likes and followers, Buy Verification Badge, Youtube views and subscribers, TikTok followers, telegram services, and many other smm services. telegram, and many other smm services